Belge Analizi ve Yapılandırılmış Bilgi Çıkarma
Teklif, sözleşme, sipariş formu ve benzeri belgelerden ihtiyacınız olan alanları çıkarıp tabloya ya da sisteminize aktaran; emin olmadığı alanı işaretleyip insan kontrolüne bırakan bir belge işleme akışı.
Problem
Belgelerdeki bilgi, birinin elle yeniden yazmasını bekliyor
Her gün gelen tedarikçi teklifleri, sipariş formları ya da sözleşmeler farklı düzenlerde geliyor. İçlerindeki tarih, tutar, taraf, ürün kalemi ve özel şart gibi bilgileri birinin okuyup tabloya veya sisteme yeniden girmesi gerekiyor. Bu iş hem zaman alıyor hem de dikkat dağıldığında bir rakam yanlış yazılıyor, önemli bir şart gözden kaçıyor.
- Her belgede aynı bilgiler farklı yerde duruyor
- Elle veri girişi zaman alıyor ve hata riski taşıyor
- Uzun sözleşmelerde önemli şartlar gözden kaçıyor
- Belgeler arası karşılaştırma zorlaşıyor
Çözüm
Belge gelir, alanlar dolar, şüpheli olan işaretlenir
Sizinle birlikte her belge türü için hangi alanların çıkarılacağını tanımlarız: örneğin teklif için tedarikçi, geçerlilik tarihi, kalemler ve toplam tutar. Asistan gelen belgeyi okur, bu alanları doldurur ve her alan için kaynağını belgede gösterir. Emin olmadığı, okunamayan ya da kurala uymayan alanları açıkça işaretler; bunlar onaylanmadan sisteme aktarılmaz. Tutarların toplamla uyumu gibi kontroller yapay zekâ ile değil, kesin kurallarla yapılır.
Olası faydalar
- Elle yeniden yazma işi azalır
- Her alanın belgedeki kaynağı tek tıkla kontrol edilir
- Belirsiz alanlar sessizce geçmez, işaretlenir
- Farklı düzendeki belgeler tek bir tablo biçiminde karşılaştırılır
Nasıl çalışır?
- 01Ekibiniz
Belge türleri ve alanlar tanımlanır
Her belge türü için hangi bilgilerin, hangi biçimde çıkarılacağı belirlenir.
- 02Müşteri
Belge yüklenir veya e-postayla gelir
PDF, Word ya da metin içeren tarama.
- 03Yapay zekâ
Asistan alanları çıkarır
Her alanı belgedeki yeriyle birlikte doldurur; emin olmadıklarını işaretler.
- 04Sistem
Kural kontrolleri çalışır
Tarih biçimi, toplam tutar uyumu, zorunlu alanlar gibi kontroller kesin kurallarla yapılır.
- 05Ekibiniz
İşaretli alanlar kontrol edilir ve onaylanır
Onaylanan kayıt tabloya veya kullandığınız sisteme aktarılır.
Örnek: bir lojistik firmasının satın alma ekibi
Ekip her hafta farklı tedarikçilerden, farklı düzenlerde teklif alıyor. Asistan her teklifte tedarikçi adını, teklif geçerlilik tarihini, kalem bazında fiyatları ve ödeme vadesini çıkarıp tek bir karşılaştırma tablosuna yazıyor. Bir teklifte toplam tutar kalemlerin toplamıyla uyuşmadığı için satır kırmızıyla işaretleniyor; satın alma uzmanı belgeyi açıp farkın nakliye bedelinden kaynaklandığını görüyor ve düzeltip onaylıyor.
Ne gerekir?
Gerekli bilgiler
- Her belge türünden birkaç gerçek örnek (kurulum ve test için, kişisel veriler maskelenerek)
- Çıkarılacak alanların listesi ve biçimleri
- Kontrol kuralları: zorunlu alanlar, tutar ve tarih tutarlılığı
Bağlanacak sistemler
- Belgelerin geldiği yer: e-posta kutusu, yükleme ekranı veya paylaşımlı klasör
- Hedef: tablo, ERP, muhasebe veya satın alma sistemi (kurulumda bağlanır)
- Taranmış belgeler için metin tanıma (OCR) — belge kalitesine göre değerlendirilir
Nerede insan onaylar?
Asistan veriyi hazırlar, sisteme kendisi yazmaz. İşaretli her alan ve tutar içeren her kayıt bir kişinin onayından geçer. Sözleşme şartlarının hukuki yorumu asistana bırakılmaz.
Güvenlik ve gizlilik
- Belgeler yalnız işin gerektirdiği süre boyunca işlenir; saklama kuralları önceden belirlenir
- Kişisel veri içeren belgelerde yalnız gerekli alanlar çıkarılır
- Belgelerin içine yazılmış talimatlar komut sayılmaz; içerik güvenilmeyen veri olarak işlenir
- Çıkarılan her alanın kaynağı ve onaylayan kişi kayıt altındadır
Yapamadıkları
- Kötü taranmış, el yazısı veya çok düşük çözünürlüklü belgelerde doğruluk düşer
- Belgede olmayan bilgiyi tahmin etmez; boş bırakır ve işaretler
- Hukuki, mali veya teknik yorum yapmaz; yalnız yazılı olanı çıkarır
- Yeni bir belge türü eklendiğinde alan tanımı ve test yeniden yapılır
Hangi belgeleri her gün elle işliyorsunuz?
Birkaç örnek belgeyle başlayalım; hangi alanların güvenle çıkarılabileceğini ve hangilerinin her zaman insan kontrolünde kalacağını birlikte görelim.
Bu bir örnek senaryodur, gerçekleşmiş bir müşteri projesi değildir. Kurulum ve sonuçlar işletmenizin verisine ve kullandığı sistemlere göre değişir.
